Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον εισέλθει δυναμικά στην καθημερινότητα των κοινωνιών, επιφέροντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας πολλών τομέων. Από την οικονομία και την εκπαίδευση έως τη δημόσια διοίκηση, τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αρχίζουν να διαμορφώνουν νέες διαδικασίες, οι οποίες υπόσχονται μεγαλύτερη ταχύτητα, αποδοτικότητα και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Και όλα δείχνουν ότι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον η επίδρασή τους θα είναι ακόμη πιο έντονη.
Ήδη, αρκετές διοικητικές διαδικασίες αναμένεται να υποστηρίζονται όλο και περισσότερο από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα συμβάλλουν στη σύνταξη εγγράφων, την επεξεργασία δεδομένων και τη λήψη αποφάσεων. Σε πρώτη φάση, ο βασικός στόχος είναι η επιτάχυνση των χρόνων ανταπόκρισης της δημόσιας διοίκησης, ένας τομέας που παραδοσιακά αντιμετωπίζει σημαντικές καθυστερήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ένα νέο εγχείρημα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), το οποίο επιχειρεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης προς όφελος της περιβαλλοντικής διοίκησης.
Πιλοτικό έργο για τη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης
Το Πράσινο Ταμείο ενέκρινε πρόσφατα τη χρηματοδότηση ενός έργου που αφορά τον «Σχεδιασμό και την πιλοτική λειτουργία εξειδικευμένου λογισμικού με χρήση τεχνητής νοημοσύνης», το οποίο θα υποστηρίζει τη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ στη σύνταξη σχεδίων αποφάσεων.
Το έργο προέκυψε έπειτα από σχετικό αίτημα χρηματοδότησης που υπέβαλε η ΔΙΠΑ και στοχεύει στη δημιουργία ενός συστήματος που θα συμβάλλει στην προετοιμασία κρίσιμων διοικητικών εγγράφων που αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων.
Συγκεκριμένα, το λογισμικό θα μπορεί να υποστηρίζει τη σύνταξη:
-
Σχεδίων Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ)
-
Αποφάσεων τροποποίησης ΑΕΠΟ
-
Σχεδίων εισηγήσεων ή αποφάσεων περιβαλλοντικής έγκρισης σχεδίων και προγραμμάτων που εντάσσονται στη διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΠΕ)
Οι διαδικασίες αυτές αποτελούν βασικό πυλώνα της περιβαλλοντικής διοίκησης, καθώς σχετίζονται άμεσα με την αξιολόγηση έργων και πολιτικών που μπορεί να έχουν επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον.
Στόχος η επιτάχυνση των διαδικασιών
Βασικός στόχος του έργου είναι η υποστήριξη των εισηγητών της ΔΙΠΑ κατά τη διαδικασία τελικής αξιολόγησης και σύνταξης των σχετικών σχεδίων αποφάσεων ή εισηγήσεων.
Με τη χρήση του εξειδικευμένου λογισμικού, εκτιμάται ότι κάθε προσχέδιο διοικητικού εγγράφου θα μπορεί να παράγεται σε αρχικό στάδιο με βαθμό ωριμότητας τουλάχιστον 70%. Με τη συνεχή χρήση του συστήματος και τη διαδικασία εκπαίδευσης και βελτίωσης των αλγορίθμων, η πληρότητα των προσχεδίων θα μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90%.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι εισηγητές θα ξεκινούν την επεξεργασία των αποφάσεων από ένα ήδη ολοκληρωμένο σε μεγάλο βαθμό κείμενο, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη σύνταξη και την τελική επεξεργασία των εγγράφων.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική επιτάχυνση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ενώ παράλληλα θα συμβάλει στην εξοικονόμηση διοικητικών πόρων.
Προοπτική για ευρύτερη εφαρμογή
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το σύστημα θα λειτουργήσει αρχικά σε πιλοτική μορφή. Η πιλοτική εφαρμογή θα επιτρέψει την οριστικοποίηση του σχεδιασμού, τη δοκιμή των λειτουργιών του και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του στην πράξη.
Εφόσον τα αποτελέσματα κριθούν θετικά, το λογισμικό θα μπορεί να περάσει σε πλήρη παραγωγική λειτουργία και να παρέχεται στη ΔΙΠΑ με τη μορφή ετήσιας συνδρομητικής υπηρεσίας, σύμφωνα με το μοντέλο Software-as-a-Service (SaaS).
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την εισαγωγή αντίστοιχων ψηφιακών εργαλείων και σε άλλες υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης.
Προϋπολογισμός και χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Πράσινου Ταμείου, το έργο περιλαμβάνει τον σχεδιασμό του συστήματος, τα στάδια υλοποίησης, την τεχνική υποστήριξη, καθώς και την εκπαίδευση των χρηστών που θα το αξιοποιούν.
Ο συνολικός εκτιμώμενος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 30.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, δηλαδή 37.200 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του φόρου. Η διάρκεια υλοποίησης των υπηρεσιών ορίζεται σε 13 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου έδωσε ομόφωνα το «πράσινο φως» για την υλοποίηση του έργου, εγκρίνοντας την ένταξή του στον Άξονα Προτεραιότητας 1 «Προστασία Φυσικού Περιβάλλοντος – Κλιματική Ανθεκτικότητα & Λοιπές Δράσεις» του Χρηματοδοτικού Προγράμματος «Φυσικό Περιβάλλον και Κλιματική Ανθεκτικότητα 2026».
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μία από τις πρώτες προσπάθειες ενσωμάτωσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμες λειτουργίες της περιβαλλοντικής διοίκησης στην Ελλάδα, σηματοδοτώντας ένα πρώτο βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης.
