Μια κρίσιμη θεσμική εκκρεμότητα ετών, η οποία αποτελούσε τροχοπέδη για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της εξορυκτικής δραστηριότητας, επιλύεται οριστικά με την ψήφιση του νέου νόμου 5299/2026. Η νέα ρύθμιση, που εντάσσεται στο Κεφάλαιο Δ’ του νόμου με τίτλο «Θέματα λατομείων – μεταλλείων», εισάγει μια ρητορική και πρακτική στροφή στον τρόπο διαχείρισης των κοιτασμάτων, θεσπίζοντας τη δυνατότητα σύναψης ενιαίας σύμβασης μίσθωσης για όμορους λατομικούς χώρους.
Μέχρι σήμερα, ο αυστηρός διοικητικός διαχωρισμός των επιμέρους λατομικών εκτάσεων, ακόμη και όταν αυτές βρίσκονταν υπό τον ίδιο φορέα εκμετάλλευσης και αποτελούσαν ενιαίο γεωλογικό σύνολο, προκαλούσε σοβαρές γραφειοκρατικές δυσλειτουργίες. Οι επιχειρήσεις εγκλωβίζονταν σε αλληλοεπικαλυπτόμενες τεχνικές και περιβαλλοντικές διαδικασίες, αντιμετωπίζοντας κατακερματισμό της παραγωγής και επιχειρηματική αβεβαιότητα.
Τι προβλέπει το Άρθρο 70
Η νέα διάταξη (άρθρο 70) επιτρέπει πλέον τη συνένωση δύο ή περισσότερων όμορων δημόσιων ή δημοτικών λατομικών χώρων σε ένα ενιαίο παραγωγικό σύνολο, υπό την προϋπόθεση ότι η συνεκμετάλλευσή τους κρίνεται αναγκαία για την ορθολογική και ασφαλή αξιοποίηση των ορυκτών.
Οι βασικοί άξονες της ρύθμισης περιλαμβάνουν:
-
Ενιαία Διοικητική Αντιμετώπιση: Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια κατά τόπο Αποκεντρωμένη Διοίκηση με το σύνολο των δικαιολογητικών να αφορούν πλέον τον ενιαίο χώρο, απλοποιώντας δραστικά την υποβολή δελτίων δραστηριότητας και τη διαχείριση των μισθωμάτων.
-
Συγκεκριμένος Κανόνας Διάρκειας: Η διάρκεια της νέας ενιαίας μίσθωσης υπολογίζεται με μετρήσιμο κανόνα βάσει των εκτάσεων των συνενουμένων χώρων και του χρόνου που απομένει έως τη συμπλήρωση της προβλεπόμενης 70ετίας, αποκλείοντας φαινόμενα ασάφειας ή καταστρατήγησης της νομοθεσίας.
-
Κατάργηση Επιμέρους Συμβάσεων: Με τη σύναψη της ενιαίας συμβολαιογραφικής πράξης, οι προηγούμενες επιμέρους συμβάσεις καταργούνται αυτοδικαίως, ενώ ρυθμίζονται αναλογικά το πάγιο και το μεταβλητό μίσθωμα.
Τα οφέλη στην Παραγωγή και το Περιβάλλον
Για την αγορά του ελληνικού μαρμάρου, τα πρακτικά οφέλη της μεταρρύθμισης θεωρούνται άμεσα και ουσιαστικά. Η δυνατότητα ενιαίας διαχείρισης επιτρέπει στις τεχνικές διευθύνσεις των εταιρειών να σχεδιάσουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τα μέτωπα εξόρυξης, να βελτιστοποιήσουν την προσπελασιμότητα των οχημάτων και να αξιοποιήσουν πιο ορθολογικά τα αποθέματα των κοιτασμάτων.
Παράλληλα, η ρύθμιση αναμένεται να λειτουργήσει ευεργετικά και για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου. Αντί για αποσπασματικές παρεμβάσεις, οι φορείς εκμετάλλευσης μπορούν πλέον να εφαρμόσουν ένα συγκροτημένο, ενιαίο πλάνο για την απόθεση των υλικών και, κυρίως, για την τελική περιβαλλοντική αποκατάσταση των λατομικών βαθμίδων μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Η σημασία της Θεσμικής Συνέχειας
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το αποτέλεσμα μιας πολυετούς και τεκμηριωμένης προσπάθειας των εκπροσώπων του κλάδου της Βόρειας Ελλάδας. Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας και Θράκης (ΣΕΜΜΘ), ο οποίος από το 1972 αποτελεί τον κύριο εκφραστή των μαρμαροπαραγωγών της περιοχής, είχε αναδείξει το συγκεκριμένο ζήτημα ως κορυφαία προτεραιότητα ήδη από την περίοδο εφαρμογής του προηγούμενου νομοθετικού πλαισίου (ν. 4512/2018).
Η συστηματική εργασία των διοικήσεων του Συνδέσμου, σε συνεργασία με νομικούς και τεχνικούς συμβούλους, οδήγησε στη διαμόρφωση μιας ώριμης πρότασης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία τελικά υιοθετήθηκε σχεδόν αυτούσια. Η ψήφιση του νόμου 5299/2026 δικαιώνει τη στρατηγική της θεσμικής επιμονής και του σοβαρού διαλόγου, επιβεβαιώνοντας ότι η ενιαία φωνή των παραγωγικών δυνάμεων μπορεί να επιφέρει ουσιαστικό διοικητικό εξορθολογισμό, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα ενός κατεξοχήν εξωστρεφούς κλάδου της ελληνικής οικονομίας.
