Στις 2 και 3 Δεκεμβρίου, η ηγεσία της Confindustria Ceramica και εκπρόσωποι κορυφαίων επιχειρήσεων του ιταλικού κλάδου κεραμικών βρέθηκαν στις Βρυξέλλες για σειρά συναντήσεων με ευρωπαϊκούς αξιωματούχους. Στόχος τους ήταν να παρουσιάσουν τις αυξανόμενες ανησυχίες ενός έντονα ενεργοβόρου και εξαγωγικού τομέα, ο οποίος θεωρεί ότι το ισχύον πλαίσιο της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής —και κυρίως το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS)— δημιουργεί πιέσεις που μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά του.
Ο κλάδος περιλαμβάνει 248 επιχειρήσεις, στηρίζει 26.000 άμεσες θέσεις εργασίας (περίπου 40.000 μαζί με την εφοδιαστική αλυσίδα) και εξάγει προϊόντα αξίας άνω των 6,3 δισ. ευρώ ετησίως. Οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων υποστηρίζουν ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους και η επιβάρυνση από την αγορά δικαιωμάτων CO₂ μειώνουν την ικανότητα για νέες επενδύσεις, ενώ οι επενδύσεις υποχώρησαν κατά 20% μέσα σε έναν χρόνο — μια τάση που συνδέεται άμεσα με το κόστος συμμόρφωσης.
Στις συναντήσεις με ευρωπαίους αξιωματούχους και στο πλαίσιο της ετήσιας ολομέλειας του European Policy Ceramics Forum, συζητήθηκαν οι επιπτώσεις του ETS, οι μηχανισμοί αντιστάθμισης και η αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού από τρίτες χώρες. Η βιομηχανία προειδοποιεί για τον κίνδυνο μεταφοράς παραγωγής εκτός ΕΕ, σε περιοχές με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τόσο τις ευρωπαϊκές οικονομίες όσο και τις συνολικές παγκόσμιες εκπομπές.
Οι περιφερειακές αρχές της Εμίλια-Ρομάνια σημείωσαν ότι πολλές επιχειρήσεις έχουν ήδη επενδύσει στην τεχνολογική αναβάθμιση, τη μείωση εκπομπών και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Υπάρχει όμως ανησυχία ότι αυστηρές ή ασύμμετρες ρυθμίσεις μπορεί να πλήξουν ακόμη και τις πιο καινοτόμες εταιρείες, δημιουργώντας ευνοϊκό έδαφος για παραγωγούς εκτός ΕΕ.
Ευρωβουλευτές και εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών θεσμών αναγνωρίζουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ιταλικός κλάδος κεραμικών, επισημαίνοντας όμως ότι η πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα παραμένει προτεραιότητα για την ΕΕ. Οι συζητήσεις ανέδειξαν τις διαφορετικές προσεγγίσεις για την επίτευξη ισορροπίας: από τη μία, ορισμένοι υποστηρίζουν την άμεση αναστολή ή σημαντική αναθεώρηση του ETS για να μετριαστεί το άμεσο οικονομικό βάρος στις βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής έντασης· από την άλλη, υπάρχουν προτάσεις για στοχευμένες προσαρμογές που θα μειώνουν τις επιπτώσεις χωρίς να ανακόπτεται η συνολική στρατηγική της ΕΕ για το κλίμα.
Ταυτόχρονα, οι θεσμοί τονίζουν την ανάγκη να διατηρηθεί μια ισχυρή παραγωγική βάση στην Ευρώπη, ώστε η πράσινη μετάβαση να μην μειώσει την ανταγωνιστικότητα ή να μεταφέρει την παραγωγή σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα. Οι συζητήσεις ανέδειξαν ότι η πρόκληση είναι διπλή: να μειωθούν οι εκπομπές χωρίς να υπονομευτεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας σε ολόκληρους κλάδους υψηλής τεχνογνωσίας.
Συνολικά, οι επαφές στις Βρυξέλλες αναδεικνύουν τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο ιταλικός κλάδος κεραμικών και το κρίσιμο σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκεται, ενώ παράλληλα καταγράφουν τη συνεχή προσπάθεια της Ευρώπης να συνδυάσει την πράσινη μετάβαση με τη διατήρηση ισχυρής παραγωγικής βάσης, δείχνοντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο ETS ή στις κλιματικές πολιτικές έχει σημαντικές συνέπειες για την οικονομία και τη βιομηχανία της Ευρώπης.
