Η νέα αρχιτεκτονική μελέτη προβλέπει την αντικατάσταση της ασφάλτου με γκρίζο μάρμαρο Αλιβερίου, αναδεικνύοντας τις τεχνικές και περιβαλλοντικές δυνατότητες του ελληνικού φυσικού πετρώματος σε έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους χώρους της Αθήνας.
Μια νέα θέση αποκτά το ελληνικό μάρμαρο στον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου της πρωτεύουσας, μέσα από το σχέδιο ανάπλασης του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα. Η αρχιτεκτονική πρόταση προβλέπει την αντικατάσταση της υφιστάμενης ασφάλτου με γκρίζο μάρμαρο Αλιβερίου, σε μια παρέμβαση που συνδυάζει την αποκατάσταση της ιστορικής φυσιογνωμίας του μνημείου με τη βελτίωση της λειτουργικότητας και των περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος χώρου.
Τα στοιχεία της μελέτης παρουσίασαν στο ΕΡΤnews οι αρχιτέκτονες μηχανικοί Μαρία Μαγνήσαλη και Θεμιστοκλής Μπιλής, στους οποίους ανατέθηκε η εκπόνησή της έπειτα από διαγωνισμό. Η πρόταση έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες και εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αναβάθμισης του μνημείου, σχεδόν έναν αιώνα μετά την κατασκευή του.
Μάρμαρο Αλιβερίου αντί ασφάλτου
Κεντρικό στοιχείο της παρέμβασης αποτελεί η επιλογή του γκρίζου μαρμάρου Αλιβερίου για την επίστρωση των επιφανειών όπου σήμερα υπάρχει άσφαλτος. Σύμφωνα με τους μελετητές, η επιλογή βασίζεται τόσο στα αισθητικά χαρακτηριστικά του υλικού όσο και στις τεχνικές του ιδιότητες.
Η υφιστάμενη άσφαλτος παρουσιάζει σημαντικές φθορές, με λακκούβες και προβλήματα στην επιφάνειά της, ενώ η ολισθηρότητα του χώρου δημιουργεί δυσκολίες στην κίνηση των Ευζώνων κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους. Παράλληλα, η θερμική συμπεριφορά της ασφάλτου επιβαρύνει τις συνθήκες στον χώρο κατά τους θερινούς μήνες.
Το μάρμαρο Αλιβερίου επιλέχθηκε ως ένα ανθεκτικό φυσικό υλικό, το οποίο μπορεί να υποστεί κατάλληλη αντιολισθηρή επεξεργασία, αντιμετωπίζοντας ένα από τα βασικά λειτουργικά προβλήματα της υφιστάμενης διαμόρφωσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θερμική του συμπεριφορά. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι αρχιτέκτονες, οι μετρήσεις δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια συνθηκών καύσωνα η θερμοκρασία του μαρμάρου μπορεί να είναι περίπου 10 βαθμούς χαμηλότερη από εκείνη της ασφάλτου. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την επιλογή του φυσικού πετρώματος στο πλαίσιο ενός πιο βιώσιμου σχεδιασμού για τους δημόσιους χώρους της πόλης.
Αποκατάσταση των μαρμάρινων στοιχείων και νέες φυτεύσεις
Η ανάπλαση δεν περιορίζεται στην αλλαγή του δαπέδου. Σημαντικό μέρος της μελέτης αφορά τη συντήρηση και την αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών στοιχείων του μνημείου, τα οποία έχουν υποστεί σημαντικές φθορές από τον χρόνο και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.
Όπως επισήμανε η Μαρία Μαγνήσαλη, αρκετά στοιχεία της αρχικής αρχιτεκτονικής σύνθεσης έχουν αλλοιωθεί ή χαθεί. Τα μαρμάρινα στηθαία με τους κιονίσκους στην πλευρά της λεωφόρου Αμαλίας έχουν εξαφανιστεί, ενώ οι 34 σπόνδυλοι των κιόνων του κενοτάφιου βρίσκονται σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατάσταση και παρουσιάζουν φαινόμενα αποσάθρωσης.
Η μελέτη προβλέπει την αποκατάσταση των φθαρμένων στοιχείων, με στόχο τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής ενότητας του μνημείου και τον σεβασμό στον αρχικό σχεδιασμό του Εμμανουήλ Λαζαρίδη.
Παράλληλα, προβλέπονται νέες φυτεύσεις με ελληνικά μεσογειακά είδη, όπως κυπαρίσσια και δάφνες, καθώς και επέκταση των φυτεμένων ζωνών στις λιγότερο ορατές πλευρές του χώρου. Η διαμόρφωση περιλαμβάνει επίσης δύο καθιστικά στις άκρες της πλατείας, ενώ προβλέπεται η ενίσχυση της προσβασιμότητας με ειδικό εποπτικό και πληροφοριακό υλικό, συμπεριλαμβανομένης της γραφής Μπράιγ.
Το φυσικό πέτρωμα στον σύγχρονο δημόσιο χώρο
Η επιλογή του μαρμάρου Αλιβερίου για ένα τόσο προβεβλημένο σημείο της Αθήνας αναδεικνύει μια ευρύτερη διάσταση της χρήσης των φυσικών πετρωμάτων. Πέρα από την παραδοσιακή αξιοποίησή τους σε κτίρια, επενδύσεις και αρχιτεκτονικές εφαρμογές, τα φυσικά υλικά μπορούν να αποτελέσουν μέρος ολοκληρωμένων λύσεων για τη διαμόρφωση και αναβάθμιση αστικών χώρων.
Στην περίπτωση του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, η επιλογή δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην αισθητική ταυτότητα του μαρμάρου. Συνδέεται με συγκεκριμένες λειτουργικές απαιτήσεις, όπως η αντοχή, η ασφάλεια κατά την κίνηση και η καλύτερη θερμική συμπεριφορά σε ένα ιδιαίτερα εκτεθειμένο αστικό περιβάλλον.
Η παρέμβαση αποτελεί, επομένως, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης ελληνικού φυσικού πετρώματος σε ένα έργο με ιστορική, αρχιτεκτονική και δημόσια σημασία, φέρνοντας στο προσκήνιο τις δυνατότητες του ελληνικού μαρμάρου πέρα από τις καθιερωμένες εφαρμογές του.
Πηγή: ΕΡΤnews – Παρουσίαση της αρχιτεκτονικής μελέτης από τη Μαρία Μαγνήσαλη και τον Θεμιστοκλή Μπιλή
