Η κυβέρνηση του Προέδρου Donald Trump ανακοίνωσε στις 12 Ιουλίου 2025 την επιβολή δασμών ύψους 30% σε όλες τις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με έναρξη ισχύος την 1η Αυγούστου. Η αιτιολόγηση της απόφασης περιλαμβάνει το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ έναντι της Ε.Ε. και την ανάγκη για «δίκαιους και αμοιβαίους όρους» στο διμερές εμπόριο.
Η ανακοίνωση έρχεται μετά από μια μεταβατική περίοδο τριών μηνών, κατά την οποία ίσχυε προσωρινός δασμός 10%, με στόχο τη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας οδήγησε στην καθολική εφαρμογή του 30%, επηρεάζοντας πλέον άμεσα μια σειρά ευρωπαϊκών εξαγωγικών προϊόντων – μεταξύ των οποίων και τα επεξεργασμένα μάρμαρα και γρανίτες.
Η νέα δασμολογική πολιτική αναμένεται να προκαλέσει αναταράξεις στις εμπορικές ροές και να πλήξει κυρίως τις χώρες μέλη της Ε.Ε. με έντονη εξαγωγική δραστηριότητα προς την αμερικανική αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να εξετάσουμε πώς επηρεάζονται συγκεκριμένα οι εξαγωγές επεξεργασμένων μαρμάρων και γρανιτών από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκινώντας από τις εξαγωγές των επεξεργασμένων μαρμάρων.
Η κυριαρχία της Ιταλίας στις εξαγωγές μαρμάρων προς τις ΗΠΑ
Ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ε.Ε., η Ιταλία κατέχει με διαφορά την πρώτη θέση στις εξαγωγές επεξεργασμένων μαρμάρων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2024, οι ιταλικές εξαγωγές ανήλθαν σε 423 εκατομμύρια ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 89,4% της συνολικής αξίας των εξαγωγών της Ε.Ε. στον συγκεκριμένο κλάδο. Αντίστοιχα, η Ιταλία κατέχει και την πρωτιά σε ποσότητα, με πάνω από 102 χιλιάδες τόνους, δηλαδή το 81,2% του συνόλου.
Η αμερικανική αγορά αποτελεί τη σημαντικότερη αγορά παγκοσμίως για τα ιταλικά επεξεργασμένα μάρμαρα. Το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρόφησαν το 39,23% της συνολικής αξίας των εξαγωγών μαρμάρων της Ιταλίας και το 22,43% της εξαγόμενης ποσότητας.
Με αυτά τα δεδομένα, είναι σαφές ότι η Ιταλία αναμένεται να επηρεαστεί περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της Ε.Ε. από την επιβολή του δασμού 30%.
Χώρες με υψηλή αξία εξαγωγών και σημαντική εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Μετά την Ιταλία, σημαντικές εξαγωγικές επιδόσεις στα επεξεργασμένα μάρμαρα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφουν η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Η Ελλάδα εξήγαγε το 2024 μαρμάρινα προϊόντα αξίας 26,6 εκατομμυρίων ευρώ προς τις ΗΠΑ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 14,68% της συνολικής της εξαγωγικής αξίας. Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη επίδοση μεταξύ των χωρών μελών της Ε.Ε. και δείχνει μια ιδιαίτερα στενή εξαγωγική σύνδεση με την αμερικανική αγορά.
Ακολουθεί η Ισπανία, με εξαγωγές ύψους 12,97 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 10,11% των συνολικών εξαγωγών της. Αν και το ποσοστό εξάρτησης είναι μικρότερο από αυτό της Ελλάδας, η Ισπανία διατηρεί σταθερή παρουσία στις ΗΠΑ, κυρίως μέσω ποιοτικά τοποθετημένων προϊόντων με ανταγωνιστική μέση τιμή.
Η Πορτογαλία, με εξαγωγές 5,76 εκατ. ευρώ και ποσοστό 9,47%, κατατάσσεται στην τρίτη θέση μεταξύ των χωρών μελών που συνδυάζουν σχετικά υψηλή εξαγωγική αξία και εξάρτηση από την αγορά των ΗΠΑ.
Αν και χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο εμφανίζουν ποσοστιαία υψηλή εξάρτηση από την αμερικανική αγορά (9–12%), οι απόλυτες αξίες είναι σαφώς μικρότερες, και συνεπώς οι οικονομικές απώλειες σε απόλυτους όρους αναμένεται να είναι πιο περιορισμένες.
Συμπερασματικά
Η επιβολή του νέου δασμού 30% από τις Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να επιφέρει ουσιαστικές ανακατατάξεις στις εξαγωγές επεξεργασμένων μαρμάρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πλήττοντας περισσότερο τις χώρες με ισχυρή παρουσία στην αμερικανική αγορά. Η Ιταλία, με απόλυτη κυριαρχία σε αξία και ποσότητα εξαγωγών, βρίσκεται στο επίκεντρο των επιπτώσεων. Ωστόσο, και χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία καλούνται να διαχειριστούν σημαντικές προκλήσεις, καθώς οι ΗΠΑ αποτελούν για αυτές στρατηγικό εξαγωγικό προορισμό.
Η συνέχιση της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ σε αυτήν την κατεύθυνση ενδέχεται να αναγκάσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του κλάδου να επανεκτιμήσουν τη στρατηγική τους, είτε μέσω αναπροσαρμογής τιμών, είτε μέσω αναζήτησης εναλλακτικών αγορών.
