Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο επιχειρεί μια ευρεία αναμόρφωση του πλαισίου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αγορά ενέργειας και την περιβαλλοντική πολιτική. Η διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 14 Απριλίου 2026 στις 10:00, με πρόσκληση προς φορείς και πολίτες να καταθέσουν τις απόψεις τους.
Παρεμβάσεις για λατομεία και μεταλλεία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον εξορυκτικό κλάδο παρουσιάζει το Κεφάλαιο Δ’ του σχεδίου νόμου (άρθρα 72-73), το οποίο εισάγει σημαντικές ρυθμίσεις για λατομεία και μεταλλεία.
Με το άρθρο 72 θεσπίζεται η δυνατότητα σύναψης ενιαίας σύμβασης μίσθωσης για δύο ή περισσότερους όμορους δημόσιους λατομικούς χώρους, κατόπιν αίτησης του κοινού φορέα εκμετάλλευσης. Η ρύθμιση στοχεύει στην ορθολογική, ασφαλή και βιώσιμη αξιοποίηση των λατομικών ορυκτών, διευκολύνοντας τη συνεκμετάλλευση γειτονικών εκτάσεων και αίροντας περιορισμούς που ίσχυαν έως σήμερα.
Παράλληλα:
- Καθορίζεται συγκεκριμένος μαθηματικός τύπος για τη συνολική διάρκεια της ενιαίας μίσθωσης, με βάση τις εκτάσεις και τα υπολειπόμενα έτη εκμετάλλευσης κάθε χώρου.
- Προσδιορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του πάγιου και του αναλογικού μισθώματος, με πρόβλεψη ότι σε περίπτωση διαφορετικών συντελεστών εφαρμόζεται ο μεγαλύτερος.
- Προβλέπεται ότι με τη σύναψη της ενιαίας σύμβασης καταργούνται αυτοδικαίως οι επιμέρους μισθώσεις.
- Η δυνατότητα αυτή επεκτείνεται και σε δημοτικούς λατομικούς χώρους, με τη συμμετοχή των οικείων δήμων.
Με το άρθρο 73 προβλέπεται η παράταση κατά 12 μήνες των παραχωρήσεων μεταλλείων εκμετάλλευσης της επιχείρησης ΛΑΡΚΟ που λήγουν εντός του 2026, δίνοντας πρόσθετο χρόνο για τη διαχείριση της μεταβατικής περιόδου στον συγκεκριμένο τομέα.
Εκσυγχρονισμός της ενεργειακής αγοράς και ενίσχυση των ΑΠΕ
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων που στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, μέσα από την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των καθαρών καυσίμων. Στο πλαίσιο αυτό επιδιώκεται και η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του πολίτη στην αγορά ενέργειας, καθώς προωθείται η ενεργή συμμετοχή του μέσω νέων εργαλείων και τεχνολογιών. Για πρώτη φορά ενσωματώνονται πιο ολοκληρωμένα μικρά και κινητά ενεργειακά συστήματα, όπως οικιακές μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα, με δυνατότητα συμμετοχής σε μηχανισμούς όπως η απόκριση στη ζήτηση και οι υπηρεσίες ευελιξίας, ενώ ενισχύεται και η ανάπτυξη «έξυπνης» φόρτισης.
Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό της αγοράς ενέργειας και τη διευκόλυνση της ενεργειακής μετάβασης, όπως η δημιουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Αυτοκαταναλωτών, η ενίσχυση του ρόλου του ΚΑΠΕ και μέτρα για την αποθήκευση ενέργειας και τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα. Ρυθμίζονται επίσης ζητήματα αποζημίωσης παραγωγών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, με ειδική πρόβλεψη για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις ενεργειακές κοινότητες, με ρυθμίσεις που διευκολύνουν την υλοποίηση φωτοβολταϊκών έργων, ιδίως στη Δυτική Ελλάδα, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τοπικούς φορείς.
Πολεοδομικές και περιβαλλοντικές ρυθμίσεις
Τέλος, το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει σημαντικές πολεοδομικές, δασικές και περιβαλλοντικές διατάξεις. Μεταξύ άλλων, επιχειρείται η επίλυση εκκρεμοτήτων που σχετίζονται με τους δασικούς χάρτες, η απλοποίηση διοικητικών διαδικασιών και η διευκόλυνση μεταβιβάσεων ακινήτων σε περιπτώσεις όπου οι πολίτες έχουν ήδη δικαιωθεί από τις αρμόδιες επιτροπές.
